11 listopada – wspomnienie świętego Marcina z Tours, biskupa

PIERWSZE CZYTANIE
Mdr 7, 22 – 8, 1
Pochwała Mądrości

Czytanie z Księgi Mądrości
Jest w Mądrości duch rozumny, święty, jedyny, wieloraki, subtelny, rączy, przenikliwy, nieskalany, jasny, niezadający bólu, miłujący dobro, bystry, niepowstrzymany, dobroczynny, miłujący ludzi, mocny, niezawodny, beztroski, wszechmogący i wszystkowidzący, przenikający wszelkie duchy rozumne, czyste i najsubtelniejsze. Mądrość bowiem jest ruchliwsza od wszelkiego ruchu; przez wszystko przechodzi i przenika dzięki czystości. Jest bowiem tchnieniem mocy Bożej i przeczystym wypływem chwały Wszechmocnego, dlatego nic skażonego do niej nie przylgnie. Jest bowiem odblaskiem wieczystej światłości, zwierciadłem bez skazy działania Boga, obrazem Jego dobroci. Jedna jest, a wszystko może, pozostając sobą, wszystko odnawia, a przez pokolenia zstępując w dusze święte, kształtuje przyjaciół Bożych i proroków. Bóg bowiem miłuje tylko tego, kto przebywa z Mądrością. Bo ona piękniejsza niż słońce i niż wszelki gwiazdozbiór. Porównana ze światłością – uzyska pierwszeństwo, po tamtej bowiem nastaje noc, a Mądrości zło nie przemoże. Sięga potężnie od krańca do krańca i włada wszystkim z dobrocią.
Oto słowo Boże.

PSALM RESPONSORYJNY
Ps 119 (118), 89-90. 91 i 130. 135 i 175 (R.: por. 89)

Refren: Słowo Twe, Panie, niezmienne na wieki.

Twoje słowo, Panie, jest wieczne, *
niezmienne jak niebiosa.
Twoja wierność przez pokolenia, *
umocniłeś ziemię, by trwała.

Refren.

Wszystko trwa do dzisiaj według Twych wyroków, *
bo wszelkie rzeczy Ci służą.
Poznanie Twoich słów oświeca *
i naucza niedoświadczonych.

Refren.

Okaż Twemu słudze światłość swego oblicza *
i naucz mnie Twoich ustaw.
Niech żyje moja dusza i niech Ciebie chwali, *
niech mnie wspierają Twoje wyroki.

Refren.

ŚPIEW PRZED EWANGELIĄ
J 15, 5ab

Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja.

Ja jestem krzewem winnym, a wy – latoroślami.
Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity.

Aklamacja: Alleluja, alleluja, alleluja.

EWANGELIA
Łk 17, 20-25
Królestwo Boże jest pośród was

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza
Jezus zapytany przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im: «Królestwo Boże nie przyjdzie w sposób dostrzegalny; i nie powiedzą: „Oto tu jest” albo: „Tam”. Oto bowiem królestwo Boże pośród was jest». Do uczniów zaś rzekł: «Przyjdzie czas, kiedy zapragniecie ujrzeć choćby jeden z dni Syna Człowieczego, a nie zobaczycie. Powiedzą wam: „Oto tam” lub: „Oto tu”. Nie chodźcie tam i nie biegnijcie za nimi. Bo jak błyskawica, gdy zabłyśnie, jaśnieje od jednego krańca widnokręgu aż do drugiego, tak będzie z Synem Człowieczym w dniu Jego. Wpierw jednak musi wiele wycierpieć i być odrzuconym przez to pokolenie».
Oto słowo Pańskie.

ROZWAŻANIA DO CZYTAŃ

Królestwo Boże jest w nas i pośród nas – to sprawiedliwość i pokój i radość w Duchu Świętym. Każdy, kto narodził się na nowo z Ducha Bożego, ma udział w Królestwie Bożym i ma zawsze szukać najpierw jego życia i rzeczywistości. Gdy Pan przyjdzie powtórnie, a będzie to widoczne dla wszystkich, jak widoczna jest błyskawica na niebie, wówczas Królestwo Boże objawi się z całą mocą i blaskiem i nigdy nie będzie mu końca.
Marek Ristau

***
Komentarze do poszczególnych czytań przygotowane przez Bractwo Słowa Bożego

Komentarz do pierwszego czytania
Perykopa ta to tekst o fundamentalnym znaczeniu dla przesłania Księgi. Wyjaśnia on źródło, naturę i sposoby działania Mądrości. Stanowi swoistą litanię sławiącą przymioty utożsamianego z Nią Bożego Ducha. Należy jednak pamiętać, że pomimo zbieżności wspominanych tu cech stanowi to dopiero zapowiedź charakterystycznego dla chrześcijaństwa trynitarnego postrzegania Boga, a nie dowód wiary judaistycznego autora Księgi w Trzecią Osobę Trójcy Świętej. Przywołane tu zostają dwa porządki działania Mądrości Bożej – kosmiczny, w którym bierze Ona udział w kształtowaniu świata i antropologiczny, w którym odpowiada za płynące z miłości ku stworzeniu duchowe kształtowanie przyjaciół Boga i Jego proroków. Niezależnie od celu działania pozostają one zawsze jednakowo tak niezwykle skuteczne jak i czyste. Spersonifikowany przez autora Duch Bożej Mądrości nie jest poddany porządkowi materialnemu. Pozostając osobnym od świata, a więc transcendentnym, przenika go jednak w swojej immanencji, kształtując i materię, i byty duchowe zgodnie z własnymi oczekiwaniami i bez wywoływania w nich jakiejkolwiek szkody. To Tchnienie Bożej Mocy opiekuje się równocześnie wszystkim, co zostało wcześniej stworzone.

Komentarz do psalmu
Dzisiejsze słowa pochodzą z jednego z najdłuższych, bo liczącego aż sto siedemdziesiąt sześć wersów, utworu o odnoszącym się do treści Pięcioksięgu charakterze antologicznym. Choć formalnie spełnia on wymogi poezji hebrajskiej, niektórzy komentatorzy odbierają mu cechy psalmu nazywając go „hagiografem”. Utwór ten posiada wielką wartość dydaktyczną pouczając, że najwyższa dostępna człowiekowi mądrość sprowadza się w każdej sytuacji do jak najwierniejszego zachowywania postanowień Bożego prawa. Datowanie utworu pozostaje do dziś niepewne, a najprawdopodobniejszą spośród wielu propozycji jest każąca postrzegać go jako dzieło deuteronomistycznych mędrców okresu niewoli babilońskiej. Hymniczne strofy przedstawiają Słowo Jahwe jako przynoszące pewność prawego postępowania i godne uwielbienia źródło wiecznej i trwałej mocy wyznawców. W połączeniu z ponadczasową wiernością Boga i Jego stałością w dotrzymywaniu swych obietnic czyni to z Tory i Bożej Opatrzności fundament trwałości, służącego swemu Stwórcy świata. Prawo Boże staje się więc zarazem jedyną, ale i dostępną dla każdego, sławiącego Go i oddającego się Jego opiece człowieka, bramą do mądrości i oświecenia.

Komentarz do Ewangelii
Perykopę dzisiejszą rozpoczyna krótki, bo liczący jedynie dwa wersy dialog Jezusa z faryzeuszami. Niezależnie od swej skąpej objętości ma on jednak niezwykle ważne znaczenia teologiczne, gdyż umożliwia lepsze zrozumienie tego, co stanowi istotę Królewstwa Bożego. Warto tu wspomnieć także o tym, że sama idea Królewstwa Bożego nie jest w nauczaniu Jezusa niczym oryginalnym, gdyż oczekiwanie na taki właśnie ostatni, a zarazem cudowny etap historii Izraela jest powszechnie obecne w zbiorowej świadomości Narodu Wybranego mniej więcej od o około 600 lat wcześniejszego momentu upadku Jerozolimy. Sama natomiast, dokonywana przez Jezusa-Mesjasza, interpretacja tego wydarzenia zdecydowanie odróżnia Go od wszelkich wcześniejszych proroków Izraela. Dla nowego Nauczyciela nadejście panowania Boga na Ziemi nie będzie niczym, co można by postrzegać jako spektakularne wydarzenie historyczne, a raczej, zachodzącym pod wpływem Ducha Świętego, stopniowym procesem codziennie pogłębiającej się przemiany serc oczekujących na nie ludzi. Co więcej, Jezusowe Królewstwo Boże nie jest tworem politycznym czy też geograficznym, a pochodzi nie z tego świata. Kolejne słowa Jezusa stanowią z kolei skierowane do uczniów rozwinięcie wątków wcześniejszej dyskusji. W wymiarze eschatologicznym Chrystus zapowiada tu zarówno czekające Jego wyznawców dni ucisku i prześladowań jak też związane z nimi pragnienia wiernych, kierujące ich serca i w stronę smutku po utraconych nieodwracalnie czasach Jego ziemskiej posługi, i ku oczekiwaniu na Jego powtórne przyjście – Paruzję. Zawarta w słowach Jezusa zapowiedź tego wydarzenia kieruje nasze myśli ku czemuś tak nagłemu jak i powszechnie dostrzegalnemu. Przyjście Syna Człowieczego w chwale ma stać się podobne do błyskawicy oświetlającej niespodziewanie cały nieboskłon. Co niemniej ważne, ostrzega On także swoich słuchaczy przed ryzykiem, jakie w obliczu prześladowań i eschatologicznych tęsknot będą stanowili dla Jego wyznawców fałszywi prorocy.
Komentarze zostały przygotowane przez Macieja Siekierskiego

Święty Marcin z Tours, biskup

Święty Marcin z Tours

Marcin urodził się ok. 316 r. w Panonii, na terenie dzisiejszych Węgier, w rodzinie pogańskiej. Jego ojciec był rzymskim trybunem wojskowym. Prawdopodobnie imię Martinus pochodzi od Marsa, boga wojny. Przez wieki powstało tak wiele życiorysów Marcina i legend, że dziś trudno ustalić fakty.
Prawdopodobnie uczył się w Ticinium (Pawia). Mając 15 lat wstąpił do armii Konstancjusza II. Co do tego, ile lat służył w wojsku, hagiografowie toczą spory. Według jednych 25, inni podają, że tylko 5. Ale wydarzenie, które wszyscy czciciele wspominają, miało miejsce w okresie tej służby. Żebrakowi proszącemu o jałmużnę u bram miasta Amiens Marcin oddał połowę swej opończy. Następnej nocy ukazał mu się Chrystus odziany w ten płaszcz i mówiący do aniołów: „To Marcin okrył mnie swoim płaszczem”.
Pod wpływem tego wydarzenia Marcin przyjął chrzest i opuścił wojsko, uważając, że wojowanie kłóci się z zasadami wiary. W innych życiorysach znajdujemy informację, że spotkanie z żebrakiem nastąpiło już po chrzcie; Marcin jako chrześcijanin nie mógł służyć w wojsku, dlatego musiał z niego wystąpić. Wielką troską Marcina było nawrócenie swoich rodziców, do którego doprowadził wkrótce po opuszczeniu armii. Następnie udał się do św. Hilarego, biskupa Poitiers (we Francji), stając się jego uczniem. Został akolitą, a następnie diakonem. Po pewnym czasie osiadł jako pustelnik na wysepce Gallinaria w pobliżu Genui, gromadząc wokół siebie wielu uczniów.

Święty Marcin z ToursW 361 r. założył pierwszy klasztor w Galii – w Liguge. Dziesięć lat później, mimo jego sprzeciwu, lud wybrał go biskupem Tours. Ta data jest potwierdzona w dokumentach – sakrę biskupią otrzymał w roku 371. Jako pasterz diecezji prowadził nadal surowe życie mnisze, budząc sprzeciw okolicznych biskupów. Klasztory, które zakładał, łączyły koncepcję życia mniszego z pracą misyjną. Sam odbył wiele wypraw misyjnych. Rozpoczął chrystianizację prowincji galijskiej i prowadził ją w sposób bardzo systematyczny. Był znanym apostołem wsi. Jako były wojskowy nie zrażał się niepowodzeniami, ale konsekwentnie realizował wytyczone sobie zadania.
Jeszcze za życia nazywany był mężem Bożym. Współczesny mu hagiograf Sulpicjusz Sewer zanotował wiele cudów wymodlonych przez biskupa Marcina, a także wielką liczbę nawróconych przez niego pogan. Sulpicjusz opisuje także zmagania tego misjonarza z duchami nieczystymi, które atakowały go tym częściej, im więcej dusz nawracał na wiarę chrześcijańską.
Marcin zmarł 8 listopada 397 r. w Candes podczas podróży duszpasterskiej. Jego ciało sprowadzono Loarą do Tours i pochowano 11 listopada. Jako pierwszy wyznawca – nie-męczennik – zaczął odbierać cześć świętego w Kościele Zachodnim. Relikwie spoczywają w bazylice wzniesionej ku czci Świętego. Jest patronem Francji, królewskiego rodu Merowingów, diecezji w Eisenstadt, Mainz, Rotterburga i Amiens; dzieci, hotelarzy, jeźdźców, kawalerii, kapeluszników, kowali, krawców, młynarzy, tkaczy, podróżników, więźniów, właścicieli winnic, żebraków i żołnierzy.

W ikonografii przedstawiany jest w stroju biskupa lub jako żołnierz oddający płaszcz żebrakowi. Jego atrybutami są: dzban, gęś na księdze, gęś u jego stóp, koń, księga, model kościoła, dwa psy lub żebrak u jego stóp.

Zobacz także:
Ten wpis został opublikowany w kategorii Ewangelia, Święci i oznaczony tagami , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s